کاردرمانی حسی
یکپارچگی حسی به عنوان فرایندی تعریف میشود که طی آن فرد احساسات را از محیط دریافت و سازماندهی میکند، به آنها معنا میبخشد و از رشد تواناییهای موردنیاز برای مشارکت در فعالیتهای روزمره حمایت میکند. دیسپراکسی و اختلال تعدیل حسی از دیگر بیماریهای حسی هستند. کم پاسخدهی حسی و بیش پاسخدهی حسی نیز دو نوع دیگر اختلال هستند که احساسات انسان را درگیر میکنند. کاردرمانی حسی به افرادی که دچار این مشکلات هستند کمک میکند تا دوباره بتوانند احساسات را از هم تشخیص دهند و آنان را به درستی به کار گیرند.
حواس هشتگانه انسان
انسانها دارای هشت حس هستند:
- شنوایی
- بینایی
- بویایی
- چشایی
- لامسه
- بینابینی (احساس را از اندامها منتقل میکند)
- دهلیزی (تعادل و هماهنگی)
- حس عمقی (کنترل حرکتی و وضعیت بدن)
سیستم حسی که جزئی از سیستم عصبی ماست، پیامهایی را به دنیای فیزیکی ما منتقل میکند. این پیامها حسی از اینکه ما که هستیم و در رابطه با فضا در کجا هستیم، به ما ارائه میدهند. زمانی که ارتباط نادرستی بین آن پیام و نحوه پردازشش وجود داشته باشد، میتواند بر رشد و استقلال عملکرد کودک تأثیر بگذارد. اینجاست که کاردرمانی حسی روی کار میآید.
مشکلات حسی خود را چگونه نشان میدهند؟
مشکلات حسی اغلب با اوتیسم همراه است. به عنوان مثال، بسیاری از افراد در این طیف نسبت به نورهای درخشان یا فلورسنت بسیار حساس هستند، در حالی که برخی دیگر صداها، مزهها و بوها را بسیار طاقتفرسا مییابند. انواع خاصی از لمس، مانند احساس پیراهن سفت روی پوست، میتواند برای آنها بسیار ناراحتکننده باشد. کودکان مبتلا به اوتیسم اغلب مشکلات پردازش حسی دارند، اما همه آنهایی که SPD دارند؛ اوتیسم ندارند.
برخی از مشاهدات رایج مرتبط با SPD نشان میدهد که کودک شما در تمرکز یا نشستن مشکل دارد، زیاد حرکت میکند یا تحت تأثیر محیط خود قرار میگیرد. SPD ممکن است خود را به اشکال زیر نشان دهد:
- مسائل مربوط به خوردن
- مقاومت در برابر در آغوش گرفتن
- تأخیر در مهارتهای حرکتی مانند خزیدن، ایستادن، راه رفتن یا دویدن
- حساسیت یا واکنش بیش از حد ( بیش حسی ) و یا کمتر از حد ( کم حسی ) به تحریکات حسی، مانند صدا، بو، نور و لمس شدن
- فرد دست و پا چلفتی یا بیدست و پا به نظر میرسد
- حواسپرتی در کلاس درس و در زمان یادگیری چیزهای جدید
اگر کودک شما هر یک از علائم بالا را تجربه میکند، توصیه میشود که با پزشک مشورت کنید و به دنبال درمان باشید.
کاردرمانی حسی حرکتی چگونه میتواند به این افراد کمک کند؟
کاردرمانگران کودکان را ارزیابی میکنند تا مشخص کنند به کدام محرکها حساس هستند، سپس با هر کودک و خانوادهاش برای ایجاد مکانیسمهای مقابله و برنامههای درمانی کار میکنند. رویکردها و تمرینات متفاوت هستند و با توجه به مشکلات فرد مشخص میشوند.