لکنت زبان یکی از مشکلات مربوط به روانی گفتار است که ممکن است در سالهای کودکی دیده شود.
بعضی کودکان در سالهای اولیه رشد، صداها یا کلمات را تکرار میکنند. این موضوع همیشه به معنی وجود لکنت نیست.
اما اگر تکرارها ادامهدار باشند یا کودک هنگام صحبت کردن دچار فشار و ناراحتی شود، بهتر است گفتار او توسط گفتاردرمانگر بررسی شود.
لکنت زبان چیست؟
لکنت زبان به اختلال در روانی گفتار گفته میشود.
کودک ممکن است هنگام صحبت کردن، صدا یا کلمهای را تکرار کند. گاهی نیز یک صدا را بکشد یا هنگام شروع کلمه دچار مکث و گیر شود.
برای مثال، کودک ممکن است بگوید:
«مـ مـ من آب میخوام.»
تکرار کلمات همیشه لکنت نیست
تکرار صدا یا کلمه در بعضی از کودکان طبیعی است.
این حالت ممکن است در دورههایی از رشد زبان بیشتر دیده شود.
خستگی، هیجان و عجله نیز میتوانند باعث افزایش این تکرارها شوند.
بنابراین برای تشخیص لکنت، فقط تعداد تکرارها مهم نیست. نحوه صحبت کردن و واکنش کودک نیز باید بررسی شود.
نشانههای لکنت زبان در کودکان
لکنت میتواند به شکلهای مختلفی دیده شود.
برخی از نشانههای مهم عبارتاند از:
- تکرار صداها مانند «مـ مـ مامان»
- تکرار بخشهایی از کلمات
- تکرار یک کلمه یا عبارت
- کشیده گفتن صداها
- مکث یا گیر هنگام شروع کلمه
- فشار در لبها، فک یا صورت هنگام صحبت کردن
- تغییر حالت چهره هنگام صحبت
- اجتناب از بعضی کلمات یا موقعیتهای گفتاری
- ناراحتی کودک هنگام صحبت کردن
چه زمانی باید به گفتاردرمانگر مراجعه کنیم؟
اگر لکنت کودک به صورت مداوم دیده میشود، بهتر است آن را نادیده نگیریم.
مراجعه به گفتاردرمانگر بهخصوص زمانی اهمیت بیشتری دارد که کودک هنگام صحبت کردن فشار زیادی وارد کند یا از صحبت کردن ناراحت شود.
اگر کودک از صحبت کردن فرار میکند یا به دلیل لکنت اعتمادبهنفس او کاهش یافته است، ارزیابی تخصصی توصیه میشود.
همچنین اگر والدین درباره گفتار کودک نگرانی دارند، میتوانند برای دریافت راهنمایی با گفتاردرمانگر مشورت کنند.
آیا لکنت زبان قابل درمان است؟
روش درمان لکنت برای همه کودکان یکسان نیست.
گفتاردرمانگر ابتدا شرایط کودک را ارزیابی میکند. سپس با توجه به سن، ویژگیهای گفتار و شدت لکنت، برنامه مناسب را انتخاب میکند.
درمان میتواند به کودک کمک کند تا ارتباط مؤثرتری داشته باشد و نگرانی کمتری درباره صحبت کردن تجربه کند.
نقش والدین در کاهش فشار گفتاری کودک
رفتار والدین در برخورد با لکنت اهمیت زیادی دارد.
هنگام صحبت کردن کودک، با آرامش به او گوش دهید.
اجازه دهید جمله خود را کامل کند و صحبت او را قطع نکنید.
از گفتن جملههایی مانند «آرومتر حرف بزن» یا «دوباره بگو» خودداری کنید.
خودتان با سرعت مناسب و آرام صحبت کنید.
هنگام صحبت کودک، بیشتر به مفهوم و محتوای حرفهای او توجه کنید.
همچنین بهتر است نگرانی خود را هنگام لکنت کودک نشان ندهید.
آیا باید از کودک بخواهیم آرامتر صحبت کند؟
بهتر است به صورت مستقیم از کودک نخواهیم «آرامتر حرف بزن» یا «مکث کن».
به جای آن، خودمان الگوی مناسبی برای صحبت کردن باشیم.
صحبت کردن آرام و ایجاد فضای بدون فشار میتواند ارتباط کودک با والدین را راحتتر کند.
جمعبندی
تکرار صداها و کلمات در کودکان همیشه به معنی لکنت نیست.
با این حال، اگر تکرارها ادامهدار باشند یا با گیر، کشیدهگویی، فشار هنگام صحبت کردن یا ناراحتی کودک همراه شوند، بهتر است کودک توسط گفتاردرمانگر ارزیابی شود.
تشخیص و دریافت راهنمایی در زمان مناسب میتواند به کودک و خانواده کمک کند تا با آرامش بیشتری با لکنت برخورد کنند.
مقالات مرتبط
برای آشنایی بیشتر با خدمات گفتاردرمانی، پیشنهاد میکنیم مقاله «گفتاردرمانی چیست؟ علائم نیاز کودک به گفتاردرمانی» را نیز مطالعه کنید.
همچنین میتوانید مقاله «تفاوت تأخیر گفتار، اختلال زبان و اوتیسم چیست؟» را برای آشنایی بیشتر با مشکلات گفتار و زبان کودک مطالعه کنید.
اگر درباره گفتار یا روانی گفتار کودک خود نگرانی دارید، میتوانید برای ارزیابی تخصصی با کلینیک توانبخشی آبان در ارتباط باشید.
