مقدمه
بسیاری از والدین در سالهای ابتدایی رشد کودک با این نگرانی روبهرو میشوند که آیا رشد گفتار و ارتباط کودکشان طبیعی است یا خیر. گاهی کودک کمتر صحبت میکند، به اسم خود واکنش نشان نمیدهد یا ارتباط چشمی کمی دارد و همین موضوع باعث نگرانی خانوادهها میشود.
در این مقاله تلاش کردهایم به زبان ساده توضیح دهیم که اوتیسم چیست، چه علائمی دارد و چگونه میتوان متوجه شد که مهارتهای درکی و کلامی کودک با سن او متناسب است یا نه.
اوتیسم چیست؟
اوتیسم یا اختلال طیف اوتیسم یک اختلال رشدی عصبی است که بر نحوه ارتباط، تعامل اجتماعی و رفتارهای کودک تأثیر میگذارد. کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است در درک گفتار، ارتباط چشمی، بازی با دیگران و بیان احساسات با چالشهایی روبهرو شوند.
شدت این اختلال در کودکان متفاوت است و برخی کودکان فقط نشانههای خفیف دارند، در حالی که برخی دیگر نیاز به حمایت و درمان تخصصی دارند.
علائم اولیه اوتیسم در کودکان
برخی نشانههایی که ممکن است در کودکان مبتلا به اوتیسم دیده شود عبارتند از:
• واکنش نشان ندادن به نام خود
• تماس چشمی کم با والدین
• تأخیر در شروع صحبت کردن
• تکرار کلمات یا صداها
• بازی نکردن با کودکان دیگر
• علاقه شدید به یک اسباببازی یا موضوع خاص
• انجام حرکات تکراری مانند تکان دادن دستها
• ناراحتی شدید از تغییر در برنامه روزانه
توجه داشته باشید که وجود یک نشانه به تنهایی به معنی اوتیسم نیست، اما اگر چند علامت همزمان دیده شود بهتر است کودک توسط متخصص بررسی شود.
مهارت درکی کلامی چیست؟
مهارت درکی کلامی به توانایی کودک در فهمیدن صحبتهای دیگران گفته میشود. برای مثال وقتی از کودک میخواهیم یک وسیله را بیاورد یا به چیزی اشاره کند و او متوجه منظور ما میشود، نشان میدهد که مهارت درکی او در حال رشد است.
برخی نشانههای ضعف در مهارت درکی کلامی شامل موارد زیر است:
• کودک دستورات ساده را متوجه نمیشود
• وقتی اسمش را صدا میزنند واکنش نشان نمیدهد
• به سوالهای ساده پاسخ نمیدهد
• ارتباط کلامی با اطرافیان برقرار نمیکند
رشد طبیعی گفتار در کودکان
هر کودک روند رشد متفاوتی دارد اما به طور کلی:
۱۲ ماهگی: گفتن کلمات ساده مثل مامان یا بابا
۱۸ ماهگی: استفاده از چند کلمه برای بیان نیازها
۲ سالگی: ساختن جملات دو کلمهای
۳ سالگی: صحبت کردن با جملات ساده
اگر کودک در این مراحل تأخیر قابل توجهی داشته باشد بهتر است توسط متخصص بررسی شود.
چه زمانی باید به متخصص مراجعه کنیم؟
در صورتی که کودک شما یکی از شرایط زیر را داشته باشد بهتر است ارزیابی تخصصی انجام شود:
• تا ۱۸ ماهگی هنوز کلمهای نمیگوید
• تماس چشمی بسیار کمی دارد
• به نام خود واکنش نشان نمیدهد
• تعامل اجتماعی کمی دارد
• دستورات ساده را متوجه نمیشود
تشخیص زودهنگام میتواند کمک زیادی به بهبود مهارتهای ارتباطی و اجتماعی کودک کند
.ارزیابی کودک در کلینیک ما
در کلینیک توانبخشی و روانشناسی ما، ارزیابی تخصصی رشد گفتار، مهارتهای درکی و نشانههای احتمالی اوتیسم توسط تیم متخصص انجام میشود.
در این ارزیابی وضعیت ارتباط، درک گفتار، مهارتهای اجتماعی و رشد زبانی کودک بررسی میشود تا والدین بتوانند تصویر دقیقتری از وضعیت رشد کودک خود داشته باشند.
اگر درباره رشد گفتار یا رفتار کودک خود نگرانی دارید میتوانید برای دریافت مشاوره و ارزیابی تخصصی با کلینیک ما تماس بگیرید.
